به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات علوم دارویی دانشگاه علوم پزشکی تهران، یک مطالعه مروری جدید که در نشریه معتبر اخلاق نشر به چاپ رسیده، نسبت به رویه برخی مجلات علمی در مواجهه با نظرات مطرح‌ شده در سکوی PubPeer هشدار داده است. این مطالعه که توسط پژوهشگری به نام «ای. میسون» انجام شده، نشان می‌دهد که بسیاری از ویراستاران مجلات، نظرات انتقادی و بعضاً اتهامی کاربران ناشناس در PubPeer را بدون هرگونه پالایش اولیه، به‌ طور کامل و همراه با همان لحن تند و اتهامی، به نویسندگان مقاله ارجاع می‌دهند و از آنها می‌خواهند ظرف مدت کوتاهی پاسخ دهند.

به گزارش این مطالعه، اگر چه نظرات پس‌ انتشار می‌توانند نقش مؤثری در شفافیت علمی و کشف خطاها داشته باشند، اما استفاده نادرست از آنها در فرایندهای رسمی ویراستاری، پیامدهای اخلاقی جدی به همراه دارد. از جمله مهم‌ترین انتقادات مطرح‌ شده در این مقاله عبارتند از:

• ابهام رویه‌ای: جایگاه حقوقی و رویه‌ای نظرات PubPeer در فرایند داوری مجلات تعریف نشده است.

• زبان اتهامی: مجلات بدون بازنویسی یا تعدیل لحن، اتهامات را با همان کلمات تند و گاه تحقیر آمیز به نویسندگان منتقل می‌کنند.

• عدم شفافیت در مشاهدات: مجلات مشخص نمی‌کنند کدام یک از مشاهدات مطرح‌ شده معتبر یا قابل‌ پیگیری است.

• نقض انصاف رویه‌ای: نویسندگان بدون دسترسی به فرایندی منصفانه، مجبور به دفاع از خود در برابر اتهاماتی می‌شوند که ممکن است بی‌ اساس باشند.

نویسندهٔ این مطالعه تأکید کرده که مجلات پیش از ارجاع هرگونه نظر به نویسندگان، باید دست‌کم سه گام اساسی بردارند: اول، راستی‌آزمایی اولیه مشاهدات؛ دوم، تعدیل زبان اتهامی به زبان بی‌طرفانه؛ و سوم، تعیین مهلت معقول و فراهم‌کردن امکان دفاع کامل برای نویسندگان.

در پایان این مقاله آمده است که نبود دستورالعمل‌ های شفاف در این حوزه، نه‌ تنها به عدالت علمی آسیب می‌زند، بلکه اعتماد پژوهشگران به نظام نشر را نیز تضعیف می‌کند. پژوهشگران و ناظران حوزه اخلاق نشر، خواستار تدوین آیین‌ نامه‌ای الزام‌ آور برای نحوهٔ مواجهه مجلات با نظرات برون‌ سازمانی شده‌اند.